Rozwój instytucji ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej integruje się nieodłącznie ze stopniowym wzmacnianiem pozycji prawnej poszkodowanego. Zwieńczeniem wyznaczonego procesu było przyznanie temu podmiotowi bezpośredniego roszczenia względem ubezpieczyciela (actio directa). Celem pracy jest określenie sytuacji prawnej poszkodowanego w obowiązującym stanie prawnym, na gruncie dobrowolnych i obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej oraz szczegółowa analiza istoty, a także charakteru prawnego bezpośredniego roszczenia.